6%
មេរៀនទី ១ · ការណែនាំ

ការជួសជុលកុំព្យូទ័រ

ស្វែងយល់ពីជំនាញជួសជុលកុំព្យូទ័រពីដំបូងរហូតដល់កម្រឹតខ្ពស់ — Hardware, Software, និងការដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់

🖥️ ហេតុអ្វីត្រូវរៀនជួសជុលកុំព្យូទ័រ?
ជំនាញជួសជុលកុំព្យូទ័រគឺជាជំនាញចាំបាច់ ក្នុងបរិបទបច្ចេកវិទ្យាសម័យថ្មី។ អ្នកអាចសន្សំថវិកា ដោះស្រាយបញ្ហាខ្លួនឯង និងបើកជំនួញសេវាជួសជុល។
🔬
ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ
កំណត់ Root Cause នៃបញ្ហា Hardware ឬ Software យ៉ាងត្រឹមត្រូវ
Diagnostic
🔧
ជួសជុល Hardware
ជំនួស RAM, HDD, PSU, CPU Cooler, Thermal Paste
Hardware
💻
ដោះស្រាយ Software
Windows Error, Driver, Virus, Blue Screen, Corrupted OS
Software
📡
បញ្ហា Network
WiFi, Ethernet, IP Configuration, DNS, Firewall
Network
💾
Recover Data
យក Data ត្រលប់ពី Drive ដែល Corrupt ឬ Deleted
Recovery
Optimize Performance
ធ្វើឲ្យកុំព្យូទ័រយឺតក្លាយជារហ័ស Benchmark & Tune
Optimization

តើ​ Course នេះ​ Structure​ យ៉ាងណា?

ដំណាក់កាលមេរៀនកម្រឹត
ការណែនាំការណែនាំ, ឧបករណ៍, សុវត្ថិភាពចាប់ផ្តើម
HardwareCPU, RAM, Storage, PSU, Coolingចាប់ផ្តើម
SoftwareWindows, Driver, Virus, BIOS, BSODមធ្យម
AdvancedData Recovery, Network, Laptop, Optimizeខ្ពស់
💡
ដំបូន្មាន
អានរៀងតាមលំដាប់លំដោយ ព្រោះចំណេះដឹង Hardware គឺជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ Software Troubleshooting។
មេរៀនទី ២ · ឧបករណ៍ & សុវត្ថិភាព

ឧបករណ៍ & ការប្រុងប្រយ័ត្ន

ឧបករណ៍ត្រឹមត្រូវ និងការអនុវត្តសុវត្ថិភាព គឺជាគ្រឹះនៃការជួសជុលដ៏ជោគជ័យ

ព្រមាន ESD (Electrostatic Discharge)
ប្រើ Anti-Static Wrist Strap រួចភ្ជាប់ទៅ Ground ដើម្បីការពារ Component ពីស្ថិតអគ្គិសនី ដែលអាចបំផ្លាញ CPU, RAM, Motherboard ក្នុងមិនដល់វិនាទី។

ឧបករណ៍ចាំបាច់

🔩
Screwdriver Set
Phillips #0, #1, #2 — Torx T6, T8, T10 — Flathead
ចាំបាច់
🧤
Anti-Static Wrist Strap
ការពារ ESD ពេលអ្នកប៉ះ Component ខាងក្នុង
សុវត្ថិភាព
🔍
Multimeter
វាស់ Voltage, Current, Continuity — ប្រើវាស់ PSU
ចាំបាច់
💨
Compressed Air Can
សំអាត Dust ពី Fan, Heatsink, Port ដោយសុវត្ថិភាព
ថែទាំ
🧴
Isopropyl Alcohol 99%
សម្អាត Thermal Paste, Contact Pin ដោយមិនខូច
សំអាត
🔦
LED Flashlight
ស្វែងរក Capacitor ហើម, Burn Mark, ខ្សែដាច់
ពិនិត្យ

ឧបករណ៍ Software (USB Boot)

🪟
Windows ISO + Rufus
បង្កើត Bootable USB ដើម្បី Install ឬ Repair Windows
🧰
Hiren's BootCD PE
All-in-one Rescue Tool: Antivirus, Password Reset, Data Recovery, Disk Check
💿
Memtest86+
ធ្វើ Test RAM Hardware Error ដោយ Boot ពី USB
📊
GParted Live
គ្រប់គ្រង Partition, Clone Disk, Recover Partition

ច្បាប់ ១០ ចំណុចនៃសុវត្ថិភាព

តែងតែ ដោះ Power Cable ចេញមុនពេលប៉ះ Component ខាងក្នុង
ប្រើ Anti-Static Wrist Strap ជានិច្ច
ដាក់ Component នៅ Anti-Static Bag ខណៈពេលមិនប្រើ
កុំធ្វើការនៅ ឯកទេស Carpet ព្រោះបង្កើន Static
Backup Data មុនពេល Repair Software ឬ Format
ថតរូប Before/After Cable Connection ជានិច្ច
ដាក់ Screw ក្នុង Magnetic Tray ដើម្បីកុំឲ្យបាត់
ពិនិត្យ Voltage Compatibility មុនភ្ជាប់ Power
ចូរ Discharge Capacitor ក្នុង CRT Monitor/PSU
ដំឡើង Component បន្ថែមមួយ ក្នុងម្តង ដើម្បី Isolate បញ្ហា
មេរៀនទី ៣ · Hardware

គ្រឿងផ្នែក Hardware

ស្គាល់ Components ខាងក្នុង Desktop & Laptop ទាំងអស់ មុនធ្វើការជួសជុល

Motherboard — បេះដូងកុំព្យូទ័រ

Motherboard ជា PCB មេ ដែល Component ទាំងអស់ភ្ជាប់ចូល។ ខូច Motherboard = ខូចកុំព្យូទ័រ។

Componentតូ​ន​ ហៅ​ ថាមុខងារពេលខូច
CPU SocketSocket LGA/AM5ទទួល CPUPin 휜, POST Failed
RAM Slot (DIMM)Memory Slotដាក់ RAMPC មិន Boot, Beep
PCIe SlotExpansion SlotGPU, Network CardGPU មិន Detect
SATA ConnectorDrive Portភ្ជាប់ HDD/SSDDrive Not Found
24-pin ATXPower Connectorផ្គត់ផ្គង់ PowerPC មិនបើក
CMOS BatteryCR2032រក្សា BIOS SettingsDate Reset រាល់ Reboot

CPU — ខួរក្បាលកុំព្យូទ័រ

🔵
Intel CPU
Socket LGA1700 (Gen 12-14), LGA1851 (Gen 15+)
ល្អ​ Single Core, Gaming
🔴
AMD CPU
Socket AM4 (Ryzen 1000-5000), AM5 (Ryzen 7000+)
ល្អ Multi-Core, Value

Storage — ការផ្ទុកទិន្នន័យ

💿
HDD (Hard Disk)
ថ្នាំ Mechanical, ចំណុះធំ, ថ្លៃថោក, យឺត 100-200MB/s
SATA III
SATA SSD
Flash Storage, រហ័ស 500MB/s, ស្ងាត់, ធ្ងន់
SATA III
🚀
NVMe M.2 SSD
PCIe x4, រហ័សខ្លាំង 3500-7000MB/s, Laptop/Desktop ទាំងពីរ
PCIe 4.0
⚠️
ការពិនិត្យ Compatibility
មុនទិញ Component ណាមួយ ត្រូវពិនិត្យ: Socket Type, Chipset, TDP, Form Factor, Voltage — ជាពិសេស RAM Generation (DDR4 vs DDR5)។
មេរៀនទី ៤ · Thermal & CMOS

ថ្ម CMOS & Thermal Paste

ពីររឿងសាមញ្ញ ដែលជួយដោះស្រាយបញ្ហា Boot, Date Reset, Overheating ចំនួន ៧០%

Thermal Paste — ស្កាម CPU

Thermal Paste ជា Compound ដែលបំពេញចន្លោះ Microscopic រវាង CPU IHS និង Cooler Heatsink ដើម្បីបញ្ជូន Heat ប្រសើរ។

🌡️
Thermal Paste ចាស់ = CPU ក្តៅខ្លាំង
Thermal Paste ចាស់ (>3 ឆ្នាំ) បាត់ Conductivity → CPU Throttle → PC យឺត, Shutdown ចៃដន្យ។ ជំនួស ១-២ ឆ្នាំម្តងគឺ Best Practice។

របៀបដាក់ Thermal Paste

1
លុប Thermal Paste ចាស់
ប្រើ IPA 99% + Cotton Swab ឬ Microfiber Cloth លុបចេញទាំង CPU IHS និង Cooler Base ឲ្យស្អាតបេះបាត
2
ដាក់ Thermal Paste
ដាក់ Thermal Paste ពី Pea Size ទំហំ Rice Grain ចំកណ្តាល CPU IHS — កុំច្រើនពេក ព្រោះ Overflow ចូល Socket
3
ដំឡើង Cooler
ដំឡើង Cooler ក្នុង Diagonal Pattern (X Shape): ខាងស្តាំបន្តិច → ខាងឆ្វេងបន្តិច → ខាងស្តាំ... ឲ្យ Paste រាលដាលស្មើ
4
ពិនិត្យ Temperature
Boot PC → ប្រើ HWiNFO64 ឬ Core Temp ពិនិត្យ CPU Temp ។ Idle: 30-45°C | Load: 65-85°C គឺ Normal
Thermal PasteTypePerformanceចំណាំ
Arctic MX-6Non-Conductive⭐⭐⭐⭐⭐Best Budget Choice
Noctua NT-H1Non-Conductive⭐⭐⭐⭐⭐Trusted Brand
Thermal Grizzly KryonautNon-Conductive⭐⭐⭐⭐⭐Top Performance
Liquid Metal (Conductonaut)Conductive⭐⭐⭐⭐⭐+⚠️ Expert Only

CMOS Battery — ថ្ម Motherboard

CMOS Battery (CR2032, 3V) រក្សា BIOS Settings, Time/Date, Boot Order ពេល PC ត្រូវបិទ។

⚠️
⚠️ រោគសញ្ញា
CMOS Battery ខ្សោយ
• Date/Time Reset រាល់ Reboot
• "CMOS Checksum Error" ក្នុង Boot
• Boot Order ផ្លាស់ប្តូររាល់ពេល
• PC Boot យឺតមួយសន្ទុះ
✅ ដំណោះស្រាយ
ជំនួស CMOS Battery
១. បិទ PC, ដោះ Power Cable
២. រក CR2032 Battery (Coin Shape)
៣. ចុច Clip, ដោះ Battery ចាស់
៤. ដាក់ Battery ថ្មី + Side ត្រឹមត្រូវ
៥. Set Time/Date ក្នុង BIOS ម្តងទៀត
មេរៀនទី ៥ · RAM & Storage

ដោះស្រាយបញ្ហា RAM & Storage

RAM ខូច និង Drive ខូច គឺជាបញ្ហា Hardware ទូទៅបំផុតចំនួន ៣០% ក្នុងចំណោម PC Repair

រោគវិនិច្ឆ័យ RAM

⚠️ រោគសញ្ញា RAM ខូច
• PC Crash ចៃដន្យ, Blue Screen
• Error Code: MEMORY_MANAGEMENT
• PC Restart ដោយអារម្មណ៍
• RAM មិន Detect ក្នុង BIOS
• Beep Code: 3 Short Beep
✅ ជំហានពិនិត្យ
ដំណើរការ Memtest86+ ≥ 2 Pass
• ដោះ RAM ចេញ ដំឡើងវិញ
• ជំនួស Slot ផ្សេង
• Test RAM Stick ម្ដង​ ម្ដង​
• ពិនិត្យ XMP Profile ក្នុង BIOS

ការ Test RAM ជាមួយ Windows Memory Diagnostic

Windows — Run Dialog
# បើក Run Dialog (Win+R) ហើយវាយ:
mdsched.exe

# ឬប្រើ Command Prompt ជា Administrator:
MdSched.exe

# ជ្រើស "Restart now and check for problems"
# Windows នឹង Test RAM ពេល Restart

រោគវិនិច្ឆ័យ Hard Drive

SMART AttributeIDចំណាំស្ថានភាព
Reallocated Sectors05Sector ខូចត្រូវ Map ថ្មី0 = OK / >0 = ⚠️
Spin Retry Count0AMotor ចាប់ Motor ដ្រាយ​ ប៉ុន្មានដងត្រូវ Monitor
Pending SectorsC5Sector ចាំ Reallocate>0 = Danger
Uncorrectable ErrorsC6Error ដែលជួសជុលមិនបាន>0 = Replace
Power On Hours09ម៉ោងប្រើប្រាស់HDD <30000h

ពិនិត្យ HDD/SSD ជាមួយ CrystalDiskInfo

CMD — chkdsk
# ពិនិត្យ Drive C: (ត្រូវ Admin)
chkdsk C: /f /r /x

# /f = Fix Errors  /r = Recover Data  /x = Dismount First
# ប្រសិនបើ C: Drive: Windows នឹង Schedule ពេល Reboot

# ពិនិត្យ SSD Health
wmic diskdrive get status
Status=OK  # ↑ ល្អ
មេរៀនទី ៦ · Power & Cooling

Power Supply & Cooling System

PSU ខូច = PC មិនបើក, Cooling ខ្សោយ = PC ក្តៅ Shutdown ។ ត្រូវ Test ទាំងពីរ

Test Power Supply ជាមួយ Paperclip Test

ប្រយ័ត្ន Voltage ខ្ពស់
ធ្វើ Paperclip Test ដោយ ដោះ PSU ពី Motherboard ជាមុន ។ PSU ផ្ទុក Capacitor ដែលអាច Store Charge ថ្មី 10-30 វិនាទីក្រោយ Unplug។
1
ដោះ 24-pin Connector ចេញពី Motherboard
PSU នៅតែ Connected ទៅ Wall Power។ Unplug Component ផ្សេងទាំងអស់។
2
ញញ័ររ Paper Clip ចូល Pin 16 (Green) & Pin 17 (Black)
ចំ 24-pin Connector: Pin 16 = PS_ON (Green Wire), Pin 17 = COM (Black Wire). Short ទាំងពីរ Pin ជាមួយ Paperclip ។
3
Plug PSU ចូល Wall & ចុច Power Switch
Fan របស់ PSU ត្រូវ Spin = PSU ដំណើរការ ✅
Fan មិន Spin = PSU ខូច ❌ → ជំនួស PSU

Voltage Standards — PSU Rails

RailVoltageToleranceប្រើ
+12V12V±5% (11.4V–12.6V)CPU, GPU, Motors
+5V5V±5% (4.75V–5.25V)USB, SATA Logic
+3.3V3.3V±5%RAM, PCIe
-12V-12V±10%Legacy RS-232
+5VSB5V Standby±5%Power Button, WOL

Cooling System — ការ Diagnose

❄️
Air Cooling
ពិនិត្យ: Fan Spin? Heatsink គ្រប់ Mount? Dust Clog? Thermal Paste? Cable ស្ទះ Airflow?
💧
Liquid Cooling (AIO)
ពិនិត្យ: Pump Noise? Radiator Fan? Coolant Leak? Air Bubble? Tubing Kinked?
CMD — wmic temperature check
# ពិនិត្យ Temperature តាម CMD
wmic /namespace:\\root\wmi PATH MSAcpi_ThermalZoneTemperature get CurrentTemperature

# ⚠️ លទ្ធផល: 3000 = (3000/10) - 273.15 = 26.85°C
CurrentTemperature
3000

# ប្រើ HWiNFO64 ឬ HWMonitor ងាយជាង
មេរៀនទី ៧ · Windows

Windows Troubleshooting

ដោះស្រាយ Windows Error, Startup Problem, Corrupted System Files ជាជំហានៗ

Windows Built-in Repair Tools

CMD — Administrator
══ SFC — System File Checker ══
sfc /scannow
# Windows Resource Protection found corrupt files and repaired them.

══ DISM — Repair Windows Image ══
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
# The restore operation completed successfully.

══ ប្រសិន SFC បរាជ័យ: ដំណើរការ DISM មុន SFC ══
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
sfc /scannow

Windows Startup Repair

1
Boot ចូល Windows Recovery Environment (WinRE)
Shift + Restart → Troubleshoot → Advanced Options → Startup Repair
2
Rebuild Boot Record (BCD)
ប្រើ Command Prompt ក្នុង WinRE:
WinRE — Rebuild BCD
bootrec /fixmbr       # Repair Master Boot Record
bootrec /fixboot      # Write new Boot Sector
bootrec /scanos       # Scan for Windows Installations
bootrec /rebuildbcd   # Rebuild Boot Configuration Data

# ប្រសិន UEFI: ប្រើ bcdboot ដែរ
bcdboot C:\Windows /s C: /f UEFI

ស្ថានការណ៍ Windows ទូទៅ & ដំណោះស្រាយ

បញ្ហាCause ទូទៅដំណោះស្រាយ
Windows Loop RestartUpdate ខូច, Driver ខូចBoot Safe Mode → Uninstall Update/Driver
PC ធ្វើ Boot LoopMBR/BCD ខូចbootrec /rebuildbcd
Windows Login SlowStartup Programs ច្រើនTask Manager → Startup → Disable
"Missing OS" ErrorBIOS Boot Order ខុសBIOS → Boot → Select Correct Drive
PC Freeze ញឹកញាប់RAM/HDD/OverheatingMemtest, CrystalDisk, Check Temp
NTLDR is MissingBoot Files Corrupt (Win XP)Recovery Console → fixboot
មេរៀនទី ៨ · Driver

Driver & Windows Update

Driver ខូច/ហួសសម័យ ជា Source នៃ Blue Screen, Device មិន Work, Performance ទន់

រោគវិនិច្ឆ័យ Driver Problem

CMD — Device Manager via CLI
# បើក Device Manager
devmgmt.msc

# ពិនិត្យ Problem Drivers (Yellow Exclamation = Issue)

# List Driver ទាំងអស់ (PowerShell)
Get-WindowsDriver -Online -All | Select Driver,ClassDescription,Version

# Rollback Driver Problem
pnputil /enum-drivers
pnputil /delete-driver oem5.inf /force

ជំហានដំឡើង Driver ត្រឹមត្រូវ

1
កំណត់ Hardware Model
Device Manager → Right Click → Properties → Details → Hardware IDs → ចម្លង VID/PID ប្រើ Google ស្វែងរក Driver
2
Download Driver ពី Official Source
Intel: intel.com/drivers · NVIDIA: nvidia.com · AMD: amd.com/support · Laptop: Manufacturer Site
3
Uninstall Driver ចាស់ & ដំឡើងថ្មី
ប្រើ DDU (Display Driver Uninstaller) Safe Mode ដើម្បី Clean Uninstall GPU Driver — បន្ទាប់មក Install ថ្មី
💜
Pro Tip: Driver Restore Point
មុន Update Driver សំខាន់ (GPU, Chipset) តែងតែ Create System Restore Point ជាមុន។ ប្រសិន Driver ថ្មីបង្ករបញ្ហា — Restore ទៅ Point ចាស់បាន។
មេរៀនទី ៩ · Virus & Malware

ដោះស្រាយ Virus & Malware

ស្គាល់ Malware ប្រភេទ, ដំណើរការ Remove, និង Prevent ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព

ប្រភេទ Malware ទូទៅ

🦠
Virus
ចម្លងខ្លួន, ភ្ជាប់ File ផ្សេង, ប្រើ CPU ច្រើន
Self-Replicating
🐛
Worm
រាលដាលតាម Network ដោយស្វ័យប្រវត្តិ — Network Slow
Network
🔒
Ransomware
Encrypt Files ទាំងអស់ ហើយ Demand Bitcoin
Destructive
🕵️
Spyware / Keylogger
លួច Password, Screenshot, Data — ដំណើរការ Background
Stealth
🎭
Trojan
ក្លែងខ្លួនជា Software ល្អ — បើ Backdoor ឲ្យ Hacker
Disguised
⛏️
Cryptominer
ប្រើ CPU/GPU Mine Crypto ដោយ User មិនដឹង
Resource Abuse

ជំហាន Malware Removal

1
Disconnect Network
Unplug Ethernet, Disable WiFi — ទប់ Malware ពី Spread ឬ Send Data
2
Boot ចូល Safe Mode
F8 ពេល Boot → Safe Mode With Networking — Malware ភាគច្រើន Disable ក្នុង Safe Mode
3
Scan ជាមួយ Multiple Tools
Windows Defender Full Scan + Malwarebytes Free + Kaspersky Removal Tool (ប្រើ ≥ 2 Tools)
4
ពិនិត្យ Startup & Scheduled Tasks
Task Manager → Startup + Task Scheduler → ស្វែងរក Suspicious Entry → Disable/Delete
5
Reset Browser & Change Passwords
Reset Browser ទាំងអស់ → Clear Cookies/Cache → ផ្លាស់ Password ពី Device ផ្សេង
PowerShell — Scan ជាមួយ Windows Defender
# Full Scan ជាមួយ Windows Defender
Start-MpScan -ScanType FullScan

# Update Virus Definitions
Update-MpSignature

# ពិនិត្យ Threats ដែល Detected
Get-MpThreatDetection

# Remove Threats ទាំងអស់
Remove-MpThreat
មេរៀនទី ១០ · BIOS

BIOS & Boot Error

BIOS (Basic Input/Output System) គ្រប់គ្រង Hardware Init ។ Error ក្នុង BIOS = PC Boot មិនឡើង

Beep Codes — ការ Decode BIOS Error

Beep CodeManufacturerន័យដំណោះស្រាយ
1 Short BeepAMI/Award/PhoenixPOST Passed ✅Normal
1 Long + 2 ShortAMIVideo Card ErrorReseat GPU, Test Onboard
3 ShortAMIRAM ErrorReseat/Replace RAM
Continuous BeepAMIPower Supply ឬ RAMTest PSU, Remove RAM
No BeepAllPSU, Speaker, MotherboardCheck PSU, Jumpers
5 ShortAMICPU ErrorReseat CPU, Check Pins

BIOS Error Messages ទូទៅ

❌ Error Message
"No Boot Device Found"
BIOS ស្វែងរក Boot Drive មិនឃើញ

Cause: SATA Cable ដោះ, Drive ខូច, BIOS Boot Order ខុស, GPT/MBR Mismatch
✅ ដំណោះស្រាយ
Step-by-Step Fix
១. BIOS → Boot → Set Drive ត្រូវ
២. ពិនិត្យ SATA Cable ជាប់
៣. Test Drive ជាមួយ PC ផ្សេង
៤. UEFI? → ពិនិត្យ Secure Boot + CSM
៥. Repair MBR ដោយ bootrec

Reset BIOS ទៅ Default

BIOS Reset Methods
══ Method 1: BIOS Menu ══
Boot ចូល BIOS (Del/F2/F10) → Load Setup Defaults → Save & Exit

══ Method 2: CMOS Jumper ══
Motherboard → ស្វែងរក CLR_CMOS Jumper → Short 2-3 pins 10 វិនាទី → ត្រលប់ 1-2

══ Method 3: Remove CMOS Battery ══
ដោះ CR2032 Battery 30 វិនាទី → ដំឡើងវិញ → BIOS Reset

⚠️ BIOS Update: ប្រើ ជា Last Resort ប៉ុណ្ណោះ — ខុសជំហានអាច Brick Motherboard
មេរៀនទី ១១ · BSOD

Blue Screen of Death (BSOD)

BSOD = Windows Stop Error ។ Error Code គ្រប់ Code មានន័យ — ត្រូវ Decode ត្រូវ

BSOD Error Codes ទូទៅ & ដំណោះស្រាយ

Stop CodeMeaningCause ទូទៅFix
MEMORY_MANAGEMENTRAM ErrorRAM ខូច, DriverMemtest86+, Update Driver
IRQL_NOT_LESS_OR_EQUALDriver/MemoryDriver ខូច, RAMUpdate/Rollback Driver
CRITICAL_PROCESS_DIEDSystem ProcessSystem File ខូចsfc /scannow, DISM
PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREARAM AddressingRAM, Driver, HDDMemtest, chkdsk
DRIVER_IRQL_NOT_LESS_OR_EQUALDriver BugNetwork/GPU DriverDDU, Fresh Driver Install
SYSTEM_SERVICE_EXCEPTIONService CrashDriver, AntivirusCheck Event Log
DPC_WATCHDOG_VIOLATIONDriver TimeoutSSD Driver, USBUpdate SATA/NVMe Driver
WHEA_UNCORRECTABLE_ERRORHardware ErrorCPU/RAM OverclockReset OC, Check Temp

ការអាន Minidump File

PowerShell — Check Event Log for BSOD
# ពិនិត្យ BSOD Event ក្នុង Event Log
Get-EventLog -LogName System -EntryType Error | Where-Object {$_.EventID -eq 41}

# Minidump Location
C:\Windows\Minidump\

# ប្រើ WinDbg (Windows Debugger) ពី Microsoft Store
# ឬ WhoCrashed — ងាយ & Free ជាង

# ពិនិត្យ Dump ចុងក្រោយ
dir C:\Windows\Minidump\ /od
WhoCrashed — ឧបករណ៍ BSOD ល្អបំផុត
Download WhoCrashed Free → Run → Analyze ។ វានឹង Show Driver ឬ File ដែល Cause BSOD ដោយ Automatic ។
មេរៀនទី ១២ · Data Recovery

ការ Recover Data

ទិន្នន័យដែល Deleted ឬ Drive ខូច អាច Recover បាន — ប្រសិនបើ Act ឆាប់

🚨
Golden Rule: Stop Writing ទៅ Drive ភ្លាម!
ពេល Accidentally Delete ឬ Format — Stop ប្រើ Drive នោះ ភ្លាម! Data ថ្មីដែល Write Override Deleted Files។ ពេលយូរ = Chance Recovery ថយ។

ឧបករណ៍ Recovery ល្អៗ (Free)

🔭
Recuva (Piriform)
Free, ងាយប្រើ, Recovery JPG, DOC, Video, ZIP — Deep Scan Mode
Beginner Friendly
🧪
PhotoRec / TestDisk
Open Source, Powerful, Recovery ពី Formatted/Corrupted Partition — Command Line
Expert
💾
MiniTool Power Data Recovery
Free 1GB, GUI ល្អ, Support HDD/SSD/USB/SD Card
Recommended
🖥️
R-Studio
Professional Grade, RAID Recovery, Network Recovery, NTFS/FAT/exFAT/ext
Professional

ជំហាន Recovery ជាមួយ TestDisk

TestDisk — Partition Recovery
# ១. Run TestDisk (Admin)
testdisk_win.exe

# ២. Select Drive → Proceed
[ ] Disk /dev/sda - 500 GB / 465 GiB

# ៣. Select Partition Table: Intel (MBR) ឬ EFI GPT
# ៤. Analyse → Quick Search
# ៥. ជ្រើស Lost Partition → Write
Write partition structure: OK

# ៦. Reboot → Partition Recovered!

Backup Strategy — ៣-២-១ Rule

💡
3-2-1 Backup Rule
3 Copies នៃ Data · 2 Storage Types ខុសគ្នា (HDD + Cloud) · 1 Offsite (Google Drive, OneDrive)
មេរៀនទី ១៣ · Network

Network & WiFi Troubleshooting

ដោះស្រាយ No Internet, WiFi Drop, Slow Network, DNS Error ជាជំហានៗ

Network Diagnostic Commands

CMD — Network Troubleshoot
══ ពិនិត្យ IP Configuration ══
ipconfig /all
# ដែលសំខាន់: IPv4 Address, Default Gateway, DNS Servers

══ Ping Test ══
ping 8.8.8.8           # Test Internet (Google DNS)
ping google.com         # Test DNS Resolution
ping 192.168.1.1        # Test Gateway/Router

══ Trace Route ══
tracert google.com      # ស្វែងរក Where Packet Drop

══ Reset Network Stack ══
netsh winsock reset
netsh int ip reset
ipconfig /flushdns
ipconfig /release
ipconfig /renew

ដំណោះស្រាយ Network Problems

បញ្ហាDiagnosisFix
No Internet, WiFi Connectedping 8.8.8.8 → timeoutReset Router, ipconfig /renew
DNS ErrorPing IP OK, Ping Domain FailChange DNS: 8.8.8.8 / 1.1.1.1
WiFi Drop ញឹកញាប់Signal Weak / InterferenceChange Channel (1/6/11), 5GHz
Limited ConnectivityAPIPA 169.254.x.xDHCP Issue → ipconfig /renew
Network SlowBandwidth TestQoS, Malware Check, Cable Cat5e+
Cannot Reach Routerping 192.168.1.1 failDisable Firewall Test, NIC Driver
មេរៀនទី ១៤ · Laptop

Laptop Hardware Repair

Laptop ជួសជុលពិបាកជាង Desktop — Component ក្ដៅ, ចង្អៀត, Proprietary Screws

បញ្ហា Laptop ទូទៅ & Fix

🖥️
Screen Black / No Display
Test: ភ្ជាប់ External Monitor — ប្រសិន External OK → LCD Cable, Backlight, LCD Board ខូច
🔋
Battery ពុំ Charge
Test: Remove Battery → Run AC Only → Check DC Jack, Charging IC, Battery BMS Chip
⌨️
Keyboard Key ខូច
Individual Key Clip ខូច → ជំនួស Key Cap ឬ Keyboard Membrane ទាំងមូល
🌡️
Laptop ក្តៅ Throttle
ដំឡើង Thermal Paste + ជំនួស Fan + សំអាត Heatsink Fins + Repaste IHS
🔊
No Sound / Speaker ខូច
Test Headphone Jack → Update Audio Driver → ពិនិត្យ Speaker Connector → Replace Speaker
📶
WiFi Card ខូច
M.2 WiFi Card (Intel AX200/AX210) — ងាយដំឡើង/ជំនួស — Update Driver ក្នុង Device Manager

DC Jack ជួសជុល

🔌
DC Jack Loose = Battery Drain ញឹកញាប់
DC Jack Loose ជាបញ្ហា Laptop ភ្នំពេញ ច្រើនបំផុត ។ រោគសញ្ញា: Laptop Charge បាន ប្រសិន Cable Hold ត្រឹម Angle ណាមួយ — ត្រូវ Reflow Solder ឬ Replace Jack។
1
Diagnose DC Jack
Multimeter Continuity Test: + Pin → Motherboard → ប្រសិន Broken Solder → Resolder
2
Disassemble Laptop
ថតរូប Screws Position → ប្រើ Plastic Pry Tool → ដោះ Battery ជាមុន
3
Resolder ឬ Replace
ប្រើ Soldering Iron 350°C → Lead-Free Solder + Flux → Clean ជាមួយ IPA
មេរៀនទី ១៥ · Optimize

Benchmark & PC Optimization

វាស់ Performance ត្រឹមត្រូវ ហើយ Tune PC ឲ្យ Fast ដោយ Sustainable

Benchmark Tools

🏆
CrystalDiskMark
Test SSD/HDD Read/Write Speed ។ NVMe Gen4: ~7000MB/s Seq Read
Storage
🧠
Cinebench R23/2024
CPU Benchmark Single/Multi Core ។ ប្រៀបធៀប CPU Performance
CPU
🎮
3DMark
GPU Benchmark — FireStrike, TimeSpy — ប្រៀបធៀប Gaming Performance
GPU
🌡️
HWiNFO64
Monitor CPU/GPU Temp, Voltage, Fan Speed, Power Draw ពេល Real-time
Monitor
🔥
Prime95 / OCCT
CPU Stress Test — Torture Mode — ពិនិត្យ Stability & Thermal
Stress Test
📊
LatencyMon
Detect DPC Latency ដែល Cause Audio Glitch, Mouse Lag
Latency

Windows Optimization Checklist

PowerShell — Quick Optimization
# ១. Disable Startup Programs
Get-CimInstance Win32_StartupCommand | Select Name, Command

# ២. Set Power Plan to High Performance
powercfg /setactive 8c5e7fda-e8bf-4a96-9a85-a6e23a8c635c

# ៣. Optimize Drive (SSD = Trim, HDD = Defrag)
Optimize-Volume -DriveLetter C -ReTrim -Verbose

# ៤. Clear Temp Files
Remove-Item -Path "$env:TEMP\*" -Recurse -Force -ErrorAction SilentlyContinue
Remove-Item -Path "C:\Windows\Temp\*" -Recurse -Force -ErrorAction SilentlyContinue

# ៥. Clear DNS Cache
ipconfig /flushdns
Successfully flushed the DNS Resolver Cache.
មេរៀនទី ១៦ · Advanced CLI

Command Line Repair Tools

Master Command Prompt & PowerShell — ឧបករណ៍ Technician ពិតប្រាកដ

Essential CMD Commands សម្រាប់ Technician

CMD — Complete Repair Toolkit
════ SYSTEM HEALTH ════
sfc /scannow                              # System File Check
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth # Repair Windows Image
chkdsk C: /f /r /x                        # Check & Fix Disk

════ NETWORK ════
ipconfig /all                              # IP Info
netstat -ano                               # Active Connections + PIDs
netsh winsock reset                        # Reset Network Stack
arp -a                                     # ARP Table (Local Network)
nslookup google.com                        # DNS Lookup

════ HARDWARE INFO ════
msinfo32                                   # System Information GUI
dxdiag                                     # DirectX Diagnostic
wmic cpu get name,NumberOfCores            # CPU Info
wmic memorychip get capacity,speed         # RAM Info
wmic diskdrive get model,size,status       # Disk Info

════ PROCESS & SERVICE ════
tasklist                                   # Running Processes
taskkill /PID 1234 /F                      # Kill Process by PID
sc query                                   # List Services
sc stop servicename                        # Stop a Service

════ BOOT & RECOVERY ════
bcdedit /enum                              # Boot Config
bootrec /rebuildbcd                        # Rebuild Boot Data
reagentc /enable                           # Enable WinRE

════ POWERSHELL ADVANCED ════
Get-Process | Sort-Object CPU -Desc | Select -First 10  # Top CPU Users
Get-EventLog -LogName System -Newest 20 -EntryType Error # Recent Errors
Test-Connection google.com -Count 4        # PowerShell Ping
🎉
🎊 សូមអបអរ! អ្នកបានបញ្ចប់ Course ពេញលេញ!
អ្នកបានរៀន Hardware Diagnosis, Software Repair, Data Recovery, Network, BSOD, BIOS, Laptop, Optimization, CLI Tools — ទាំងអស់ ៗ ។

ជំហានបន្ទាប់: Practice ជាមួយ PC ពិតប្រាកដ, ស្ម័គ្រ Volunteer, ឬ បើក Service Shop!

ធនធាន & ការ Reference

ធនធានURLប្រភេទ
iFixit Guidesifixit.comHardware Repair Guide
Tom's Hardwaretomshardware.comReviews & Benchmarks
Reddit r/techsupportreddit.com/r/techsupportCommunity Help
Hiren's BootCD PEhirensbootcd.orgRescue USB
Windows Sysinternalslearn.microsoft.com/sysinternalsAdvanced Tools
CrystalDiskInfocrystalmark.infoHDD/SSD SMART